Ngày 11/11/2026, cơ quan soạn thảo cho biết Luật An toàn thực phẩm đang được sửa đổi sẽ xử lý riêng nhóm buôn bán nhỏ lẻ: xe đẩy, quán vỉa hè, gánh hàng rong. Báo Dân trí đăng lại ngày 12/11/2026; đơn vị chủ trì soạn thảo — Cục An toàn thực phẩm — đưa nội dung lên cổng thông tin của Cục ngày 13/11/2026.
Điểm gây chú ý nhất: nhóm này sẽ không phải xin Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, món ăn họ chế biến cũng không phải đăng ký bản công bố sản phẩm hay công bố tiêu chuẩn. Cơ quan soạn thảo xem đây là phần cải cách mạnh nhất của dự thảo.
Nhưng “miễn giấy phép” không có nghĩa là buông. Dự thảo đổi cách quản lý chứ không bỏ quản lý, và nó vẽ lại ranh giới giữa ai được miễn với ai vẫn phải làm hồ sơ như cũ — phần doanh nghiệp thực phẩm cần đọc kỹ.
Mục Lục:
Dự thảo đề xuất gì với người bán nhỏ lẻ
- Bỏ thủ tục cấp phép đầu vào. Không phải nộp hồ sơ xin giấy chứng nhận đủ điều kiện, cũng không phải công bố sản phẩm cho món tự chế biến.
- Giữ nguyên điều kiện vệ sinh cốt lõi. Vẫn bắt buộc dùng nước đạt quy chuẩn nước sinh hoạt, chọn chỗ bán tránh nguồn ô nhiễm, nguyên liệu rõ xuất xứ, thực hành vệ sinh đúng khi chế biến và phục vụ.
- Thông báo thay cho xin phép. Người bán khai thông tin cá nhân, địa điểm bán và ký cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm để cơ quan quản lý hậu kiểm.
- Truy xuất nguồn gốc linh hoạt. Không bắt buộc hoá đơn điện tử; sổ ghi chép, chứng từ mua hàng hay hình thức lưu trữ phù hợp khác đều được chấp nhận.
Trách nhiệm được đẩy xuống Uỷ ban nhân dân cấp xã. Xã, phường sẽ lập tổ công tác liên ngành để kiểm tra, hướng dẫn tại chỗ, theo chủ trương đưa quản lý an toàn thực phẩm về một đầu mối thống nhất từ trung ương xuống địa phương.
Bản chất: chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm
Lâu nay, tư cách hoạt động hợp pháp của một cơ sở ăn uống được chứng minh bằng tờ giấy cấp trước khi mở bán. Cách đó hợp với nhà xưởng, bếp ăn tập thể, chuỗi cửa hàng — nhưng khó áp cho một xe bánh mì đổi chỗ đứng theo giờ. Dự thảo đổi thời điểm kiểm tra: thay vì chặn ở cửa vào, cơ quan quản lý nắm danh sách người bán rồi kiểm tra trong lúc họ hoạt động.
Với doanh nghiệp, đây mới là tín hiệu đáng chú ý: hậu kiểm mở rộng nghĩa là hồ sơ tự lưu, nhật ký nguyên liệu và kết quả kiểm nghiệm định kỳ sẽ bị hỏi tới thường xuyên hơn.
Ai vẫn phải xin giấy chứng nhận
Miễn trừ chỉ gắn với ba nhóm hẹp: cơ sở nhỏ lẻ, bán rong và thức ăn đường phố. Những mô hình sau vẫn thuộc diện phải có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm như hiện hành:
- Cơ sở sản xuất, chế biến có địa điểm cố định và đóng gói sản phẩm bán ra thị trường.
- Nhà hàng, quán ăn có mặt bằng cố định, bếp ăn tập thể, căng tin trường học và doanh nghiệp.
- Cơ sở cung cấp suất ăn sẵn, bếp trung tâm phục vụ nhiều điểm bán.
- Đơn vị có sản phẩm đóng gói sẵn, dán nhãn, bán qua đại lý, siêu thị hoặc sàn thương mại điện tử — nhóm này còn phải tự công bố hoặc đăng ký bản công bố sản phẩm tuỳ loại.
Quán vỉa hè mở rộng thành cửa hàng có biển hiệu, bếp cố định, hoặc bắt đầu đóng hộp món ăn giao hàng loạt, là đã bước qua ranh giới miễn trừ. Hồ sơ và cơ quan tiếp nhận cho từng mô hình xem trong bài xin cấp giấy phép an toàn vệ sinh thực phẩm 2026.
Doanh nghiệp cần làm gì lúc này
Dự thảo chưa có hiệu lực nên chưa cần thay hồ sơ đang dùng. Việc nên làm là chuẩn bị cho hướng hậu kiểm:
- Xác định đúng nhóm của mình. Đối chiếu quy mô, địa điểm, cách đóng gói và kênh bán. Đoán sai nhóm là lỗi tốn kém nhất chúng tôi hay gặp.
- Kiểm tra hạn giấy chứng nhận. Giấy sắp hết hạn vẫn phải cấp lại theo quy định đang áp dụng, không chờ luật mới.
- Dựng hồ sơ nguyên liệu từ bây giờ. Mỗi lô nên có chứng từ mua hàng kèm thông tin nhà cung cấp.
- Soát nguồn nước. Nước dùng trong chế biến phải có phiếu kiểm nghiệm còn hiệu lực — điểm đoàn kiểm tra hỏi đầu tiên.
- Cập nhật hồ sơ nhân sự. Giấy khám sức khoẻ và xác nhận tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm của người trực tiếp chế biến cần còn hạn.
Với cơ sở kinh doanh ăn uống tại chỗ, các mức phạt và lỗi thường gặp khi kiểm tra được liệt kê trong bài quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm với dịch vụ ăn uống.
Hỏi đáp
Dự thảo đã có hiệu lực chưa?
Chưa. Đây mới là nội dung dự thảo do Cục An toàn thực phẩm công bố. Tới khi Luật sửa đổi được thông qua và có hiệu lực, cơ sở vẫn làm thủ tục theo quy định hiện hành. Căn cứ pháp lý đang áp dụng xem tại bài năm 2026 xin giấy phép an toàn thực phẩm theo nghị định nào.
Quán ăn nhỏ có mặt bằng cố định có được miễn không?
Nội dung công bố chỉ nêu ba nhóm: cơ sở nhỏ lẻ, bán rong và thức ăn đường phố. Quán có địa điểm cố định thường không thuộc nhóm bán rong; phải căn cứ tiêu chí phân loại trong văn bản chính thức khi luật ban hành.
Được miễn giấy phép thì có bị kiểm tra không?
Có. Người bán vẫn phải khai báo thông tin và cam kết bảo đảm an toàn thực phẩm; Uỷ ban nhân dân cấp xã dùng dữ liệu đó để kiểm tra, giám sát qua tổ công tác liên ngành.
Nguồn tham khảo
- Cổng thông tin Cục An toàn thực phẩm, 13/11/2026: bản tin về dự thảo luật và sinh kế của người bán nhỏ lẻ
- Báo Dân trí, 12/11/2026: bài viết về dự thảo luật và gánh hàng rong
